Voor talloze Nederlanders blijft autorijden een belangrijk symbool van onafhankelijkheid en vrijheid, ongeacht de leeftijd. Maar naarmate de jaren verstrijken, verandert er veel rondom de vraag of deelname aan het verkeer nog veilig kan blijven voor oudere bestuurders.
De fysieke en mentale veranderingen die met het ouder worden gepaard gaan, zorgen ervoor dat voor deze groep andere regels gelden. De aandacht voor verkeersveiligheid en verantwoord rijgedrag neemt bij senioren dan ook steeds meer toe.
Met een groeiend aantal ouderen dat actief blijft achter het stuur, wordt het steeds belangrijker om de balans te bewaken tussen mobiliteit en veiligheid op de weg. Voor ruim een miljoen Nederlanders van 75 jaar en ouder komt de rijbewijskeuring daardoor steeds nadrukkelijker op de agenda te staan.
Achtergrond en aanleiding voor strengere keuringen
Vanaf 1 januari 2026 gaan de eisen voor de rijbewijskeuring voor automobilisten vanaf 75 jaar aanzienlijk omhoog. Deze wijziging volgt op toenemende zorgen over de kwaliteit van de medische keuringen die tot nu toe werden uitgevoerd.
De overheid en betrokken instanties willen met de aangescherpte regels de verkeersveiligheid verbeteren, vooral met het oog op kwetsbare groepen als senioren. Sinds 2014 bestaat er al een verplichting voor automobilisten om zich periodiek te laten keuren vanaf hun 75e verjaardag, nadat de leeftijdsgrens eerder werd opgeschoven van 70 naar 75 jaar.
Vanaf dat moment is het verplicht iedere vijf jaar een medische keuring te ondergaan om het rijbewijs te verlengen.
Nieuwe richtlijnen vanaf 2026
De groei van het aantal oudere automobilisten heeft geleid tot meer aandacht voor de manier waarop deze keuringen plaatsvinden. In de nieuwe regelgeving staat zorgvuldigheid centraal: elke keuring moet grondiger en consistenter worden uitgevoerd dan voorheen.
Aanleiding voor deze aanscherping waren signalen dat sommige artsen de keuringen in een te hoog tempo afhandelden, waardoor er risico’s bestonden dat gezondheidsproblemen niet werden opgemerkt.
Er zijn gevallen bekend van artsen die tot wel dertig keuringen op een dag afwerkten, iets wat volgens critici ten koste ging van de kwaliteit. Om dergelijke praktijken tegen te gaan, zijn er nu landelijke standaarden opgesteld door het CBR.
LEES OOK:Weerdiensten komen met waarschuwing: flinke storm kan deze gebieden treffen
Artsen zijn vanaf 2026 verplicht om volgens deze richtlijnen te werken, zodat iedere keuring zorgvuldig en uniform wordt uitgevoerd. De verwachting is dat deze strengere aanpak leidt tot een eerlijkere beoordeling van de rijgeschiktheid van de oudere automobilist.
Een andere belangrijke aanpassing is dat bestuurders vanaf 2026 verplicht zijn om een recent medicatieoverzicht van hun apotheek mee te nemen naar de keuring. Medicijngebruik speelt namelijk een grote rol bij het inschatten van de rijvaardigheid.
Tijdens het onderzoek wordt daarnaast extra gelet op het gezichtsvermogen en de bloeddruk van de bestuurder. Op deze manier willen de autoriteiten gezondheidsrisico’s beter in beeld krijgen en sneller maatregelen kunnen treffen indien nodig.
Verloop en uitkomst van de keuring
De procedure rondom de rijbewijskeuring bestaat uit twee fasen. Allereerst vult de bestuurder een gezondheidsverklaring in via het CBR. In de meeste gevallen wordt deze niet door de eigen huisarts beoordeeld, maar volgt er een verwijzing naar een onafhankelijke arts voor het daadwerkelijke medische onderzoek.
Tijdens de keuring wordt er specifiek gekeken naar het zicht, de bloeddruk en het medicijngebruik van de bestuurder. Na de afronding van het medische onderzoek ligt de uiteindelijke beslissing bij het CBR. Op basis van alle bevindingen uit het medisch dossier bepaalt het CBR of het rijbewijs wordt verlengd.
De verlenging kan variëren van één tot maximaal vijf jaar, afhankelijk van de uitkomsten en de persoonlijke situatie van de bestuurder.
Bovendien bestaat de mogelijkheid voor automobilisten die twijfelen aan hun eigen geschiktheid om te rijden, om buiten de reguliere keuring om een medische beoordeling of zelfs een rijvaardigheidstest aan te vragen bij het CBR. Dit biedt extra zekerheid voor wie zich afvraagt of veilig autorijden nog haalbaar is.
Kritiek op de uitvoering van de keuringen
Ondanks de bestaande regels is er kritiek ontstaan op de uitvoering van de keuringen. Zo kwam uit berichtgeving naar voren dat sommige artsen op één dag tientallen keuringen uitvoerden, wat de kwaliteit van de beoordelingen onder druk zette.
Dit riep de nodige vragen op over de mate van zorgvuldigheid waarmee oudere automobilisten worden gekeurd. Met een gemiddelde vergoeding van €75 per keuring bestaat bovendien het risico dat sommige artsen zich laten verleiden tot ‘lopendebandwerk’.
Desondanks wijzen cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, gepubliceerd door AD.nl, uit dat het merendeel van de oudere automobilisten zonder problemen door de keuring komt. In 2024 werden er bijna 95.000 keuringen uitgevoerd, waarbij slechts 1.900 bestuurders – ongeveer 2 procent – werden afgekeurd.
Toch bestaat er twijfel of de huidige keuringen grondig genoeg zijn om alle gezondheidsrisico’s te signaleren.
Discussie over verkeersveiligheid van ouderen
Of oudere automobilisten daadwerkelijk vaker betrokken raken bij verkeersongevallen, is lastig met zekerheid te zeggen. In Nederland worden hierover namelijk geen specifieke gegevens bijgehouden. Wel is bekend dat ouderen door hun fysieke kwetsbaarheid meer risico lopen bij een ongeluk.
LEES OOK:Vermist meisje (11) dood aangetroffen in park: buurt diep geschokt
Deze verhoogde kwetsbaarheid werkt door in de premies voor autoverzekeringen: bestuurders van 75 jaar of ouder betalen gemiddeld €4,63 per maand meer voor een WA-verzekering dan automobilisten van 50 jaar.
De discussie over de rijbewijskeuring voor ouderen laaide recent weer op na een ernstig incident in Hengelo. Een 87-jarige bestuurder reed daar een ouder echtpaar aan, waarbij de man overleed en de vrouw gewond raakte.
Dit tragische voorval zorgde ervoor dat de discussie rondom de keuringen opnieuw volop in de belangstelling kwam te staan. Mede naar aanleiding van dit en soortgelijke incidenten zijn de regels nu verder aangescherpt.
Toekomst van de rijbewijskeuring voor ouderen
Met de strengere richtlijnen die vanaf 2026 gelden, zijn de eisen aan de keuringen duidelijker en strikter geworden. Zowel het CBR als artsen en beleidsmakers hopen hiermee de kwaliteit van de keuringen te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten.
Het blijft van essentieel belang dat iedere keuring grondig en objectief wordt uitgevoerd, ondanks dat slechts een klein deel van de 75-plussers wordt afgekeurd. De ontwikkelingen van de afgelopen jaren tonen aan dat er steeds meer aandacht is voor de verantwoordelijkheden en risico’s van autorijden op hogere leeftijd.
De aangescherpte regels zijn vooral bedoeld om deze verantwoordelijkheid beter te borgen, zodat ook ouderen veilig en verantwoord aan het verkeer kunnen blijven deelnemen.
