Steeds meer bankklanten krijgen te maken met strengere voorwaarden wanneer zij rood willen staan op hun betaalrekening. Verschillende banken bereiden zich voor op nieuwe Europese regelgeving die consumenten beter moet beschermen tegen financiële risico’s.
Die veranderingen zorgen echter niet alleen voor meer controle op kredietverlening, maar leiden ook tot vragen en frustratie bij klanten die jarenlang zonder problemen gebruikmaakten van deze mogelijkheid. Vooral bij rekeninghouders die binnenkort hun kredietruimte verliezen, groeit het gevoel dat de maatregelen te ver gaan.
Nieuwe aanpak bij kredietverlening
De aanleiding voor de veranderingen ligt bij aangepaste Europese regels rond consumentenkrediet. Die regelgeving moet voorkomen dat consumenten ongemerkt financiële verplichtingen aangaan die uiteindelijk tot betalingsproblemen kunnen leiden.
Banken zijn daarom begonnen met het herzien van hun beleid rondom rood staan op betaalrekeningen. Waar eerder vooral naar inkomen werd gekeken, wordt tegenwoordig een veel breder financieel plaatje beoordeeld.
Bij sommige klanten zijn de gevolgen inmiddels zichtbaar geworden. Zij ontvingen bericht dat hun mogelijkheid om rood te staan binnenkort wordt beperkt of zelfs volledig vervalt. De aankondigingen hebben geleid tot uiteenlopende reacties. Sommige klanten begrijpen de noodzaak van strengere controles, terwijl anderen zich afvragen waarom bestaande afspraken plotseling worden aangepast.
Kritiek van klanten groeit
Onder rekeninghouders leeft vooral onbegrip over de manier waarop banken hun nieuwe beleid uitvoeren. Op sociale media verschijnen regelmatig berichten van klanten die vinden dat de maatregelen onrechtvaardig uitpakken. Daarbij wordt vaak gewezen op mensen die jarenlang verantwoord met hun rekening zijn omgegaan, maar toch hun kredietruimte dreigen kwijt te raken.
Een mannelijke klant van Rabobank schreef hierover op X: „Dus bij lagere inkomens mag je niet meer rood staan?” Die opmerking kreeg veel bijval van andere gebruikers die eveneens vragen stellen bij de nieuwe beoordelingsmethode. Ook op Facebook verschenen reacties van klanten die zich zorgen maken over familieleden die mogelijk worden geraakt door de aangescherpte regels.
Een vrouw reageerde daar over haar moeder met de woorden: „Mijn 90-jarige moeder heeft nog nooit in het rood gestaan of schulden gehad. Ik vind het schandalig wat hier gebeurt”. De reactie wordt door veel gebruikers gedeeld en illustreert hoe gevoelig het onderwerp ligt bij een deel van de klanten.
Meer gegevens nodig voor beoordeling
De belangrijkste verandering zit in de manier waarop banken bepalen of iemand nog rood mag staan. Voorheen vormde het inkomen vaak de belangrijkste maatstaf. Met de komst van de nieuwe Europese richtlijnen kijken financiële instellingen echter ook nadrukkelijk naar uitgaven en vaste verplichtingen.
Klanten ontvangen daarom vragenlijsten waarin uiteenlopende onderwerpen aan bod komen. Zo wordt gevraagd naar het aantal auto’s binnen het huishouden, het gebruik van creditcards en het aantal minderjarige kinderen. Daarnaast willen banken inzicht krijgen in woonlasten en andere terugkerende financiële verplichtingen. Op basis van die informatie wordt beoordeeld hoeveel financiële ruimte iemand daadwerkelijk heeft.
De uitkomst kan sterk verschillen per klant. Sommige rekeninghouders behouden dezelfde kredietruimte als voorheen, terwijl anderen een lager bedrag mogen gebruiken. In bepaalde gevallen kan de mogelijkheid om rood te staan zelfs volledig verdwijnen. Daarmee verschuift de focus van inkomen naar een bredere analyse van de financiële situatie.
Europese regels als belangrijke aanleiding
Volgens banken zijn de veranderingen niet uitsluitend een eigen keuze. De aangescherpte controles hangen samen met nieuwe Europese wetgeving die consumenten beter moet beschermen tegen problematische schulden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar traditionele kredietvormen, maar ook naar populaire betaalmethoden waarbij achteraf wordt afgerekend.
De gedachte achter de regelgeving is dat kredietverstrekkers beter moeten onderzoeken of consumenten de financiële ruimte hebben om extra verplichtingen aan te gaan. Daardoor moeten risico’s eerder worden gesignaleerd en kan worden voorkomen dat mensen ongemerkt in financiële problemen terechtkomen. Banken proberen hun processen daarom tijdig aan te passen voordat de nieuwe regels volledig van kracht worden.
Financiële experts wijzen erop dat de Europese maatregelen onderdeel zijn van een bredere ontwikkeling binnen de sector. Kredietverlening wordt steeds uitgebreider gecontroleerd, waarbij kredietverstrekkers een grotere verantwoordelijkheid krijgen om consumenten te beschermen tegen overmatige schulden.
Begrip vanuit consumentenorganisatie
De Consumentenbond toont begrip voor de strengere aanpak van banken. Volgens de organisatie hebben financiële instellingen een belangrijke maatschappelijke taak als het gaat om verantwoord lenen. Rood staan lijkt voor veel mensen een eenvoudige oplossing voor tijdelijke tekorten, maar brengt ook kosten met zich mee die op lange termijn kunnen oplopen.
Een woordvoerster van de bond benadrukt dat rood staan niet gratis is en uiteindelijk kan bijdragen aan financiële problemen. Volgens haar is het daarom logisch dat banken kritischer kijken naar de vraag of klanten voldoende financiële ruimte hebben om gebruik te maken van deze vorm van krediet.
Tegelijkertijd vindt de Consumentenbond dat banken zorgvuldig moeten omgaan met de informatie die zij opvragen. Niet iedere vraag wordt vanzelfsprekend als noodzakelijk ervaren. Toch begrijpt de organisatie waarom banken inzicht willen krijgen in uitgaven die niet direct zichtbaar zijn binnen één betaalrekening.
Waarom banken extra vragen stellen
Voor veel klanten voelt het vreemd dat zij uitgebreide informatie moeten aanleveren terwijl hun bank al jarenlang inzicht heeft in hun financiële situatie. Volgens deskundigen ligt de werkelijkheid echter ingewikkelder. Niet alle inkomsten en uitgaven lopen immers via dezelfde rekening.
De Consumentenbond wijst erop dat consumenten meerdere bankrekeningen kunnen hebben. Salaris kan bijvoorbeeld op een andere rekening binnenkomen, terwijl bepaalde uitgaven elders worden gedaan. Daardoor beschikt een bank niet automatisch over een volledig beeld van iemands financiële positie.
Dat verklaart waarom instellingen aanvullende documenten en verklaringen opvragen. Alleen door verschillende financiële verplichtingen mee te nemen ontstaat volgens banken een realistische beoordeling van de betaalcapaciteit van een klant. Die aanpak sluit aan bij de eisen die voortvloeien uit de nieuwe Europese regelgeving.
Hoge kosten van rood staan
Een ander aspect dat steeds vaker wordt genoemd, zijn de kosten die verbonden zijn aan rood staan. Bij Rabobank kunnen klanten momenteel maximaal 2500 euro rood staan op hun betaalrekening. Over dat bedrag wordt een rente van 11,9 procent berekend.
Daarnaast geldt dat het negatieve saldo niet onbeperkt mag blijven bestaan. Wie gebruikmaakt van deze kredietruimte moet ervoor zorgen dat het saldo binnen drie maanden weer positief wordt. Daarmee proberen banken te voorkomen dat tijdelijk rood staan verandert in een langdurige schuldsituatie.
Financiële adviseurs wijzen erop dat veel consumenten zich onvoldoende bewust zijn van de kosten die met rood staan gepaard gaan. Zeker wanneer een tekort langere tijd blijft bestaan, kunnen rentelasten aanzienlijk oplopen. Dat maakt deze vorm van krediet relatief duur in vergelijking met sommige andere financiële producten.
Andere banken volgen dezelfde richting
Hoewel Rabobank momenteel veel aandacht krijgt vanwege de aangekondigde wijzigingen, lijkt de ontwikkeling zich niet te beperken tot één bank. Verschillende financiële instellingen onderzoeken hoe zij hun beleid moeten aanpassen aan de komende regelgeving.
ASN Bank vraagt klanten die rood willen staan al om aanvullende informatie aan te leveren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar inkomen, maar ook naar woonlasten, uitgaven voor kinderen en kosten die samenhangen met autobezit. Die gegevens spelen een rol bij de uiteindelijke beoordeling van een kredietaanvraag.
Ook binnen de bredere bancaire sector wordt rekening gehouden met verdere veranderingen. Daardoor groeit de verwachting dat strengere controles de komende periode steeds gebruikelijker zullen worden. Voor consumenten betekent dit dat financiële producten vaker worden beoordeeld op basis van een uitgebreide analyse van hun persoonlijke situatie.
ING wacht op verdere duidelijkheid
Bij ING wordt de situatie nauwlettend gevolgd. De bank wijst erop dat de herziene Europese richtlijn rond consumentenkrediet mogelijk gevolgen heeft voor meerdere financiële producten. Daarbij wordt ook rood staan genoemd als een vorm van krediet die onder de nieuwe regels kan vallen.
Hi! Iedereen met Rabo Kort Rood Staan wordt dit jaar benaderd voor de check. Voorheen keken we alleen naar jouw inkomen maar nu naar meer factoren zoals bijvoorbeeld je vaste lasten en andere leningen/kredieten. Meer informatie vind je via deze link: https://t.co/C56uCi9bOm
— Rabobank (@Rabobank) June 3, 2026
Tegelijkertijd benadrukt ING dat het wetgevingsproces nog niet volledig is afgerond. Daardoor bestaat er volgens de bank nog onzekerheid over de precieze uitwerking van de regels. Zolang daar geen volledige duidelijkheid over bestaat, wil de bank geen definitieve uitspraken doen over mogelijke gevolgen voor klanten.
Die terughoudende houding laat zien dat de financiële sector zich nog midden in een overgangsfase bevindt. Banken bereiden zich voor op nieuwe verplichtingen, terwijl consumenten proberen te begrijpen welke gevolgen de veranderingen zullen hebben voor hun dagelijkse bankzaken.
Financiële toekomst onder strengere controle
De komende maanden zullen waarschijnlijk duidelijk maken hoe groot de impact van de nieuwe regels daadwerkelijk wordt. Vast staat dat banken steeds meer informatie gebruiken om kredietrisico’s te beoordelen. Daarmee verschuift de nadruk van eenvoudige inkomenscontroles naar een uitgebreide analyse van de volledige financiële huishouding.
Voorstanders zien daarin een noodzakelijke stap om schuldenproblematiek te voorkomen en verantwoord lenen te stimuleren. Critici vrezen juist dat bepaalde groepen consumenten hierdoor minder financiële flexibiliteit krijgen. De discussie raakt daarmee aan een bredere vraag over de balans tussen consumentenbescherming en persoonlijke financiële vrijheid.
Terwijl het wetgevingsproces verdergaat, bereiden banken zich voor op een nieuwe werkelijkheid waarin kredietverlening nauwkeuriger wordt beoordeeld dan ooit tevoren. Voor veel rekeninghouders betekent dat dat rood staan niet langer vanzelfsprekend is, maar een voorziening waarvoor steeds strengere voorwaarden gaan gelden.
Bron: Telegraaf
