In de kroeg, op een verjaardag of tijdens een festival: de adviezen over alcohol komen vaak net zo makkelijk als de rondjes. De één zweert bij een ‘slaapmutsje’, de ander waarschuwt voor mixen en weer een ander gelooft heilig in een vette hap na afloop.
Maar hoeveel van die oneliners kloppen echt? Preventiedeskundige Sarah Graman (Jellinek) en dr. Carmen Voogt (Trimbos-instituut) leggen uit wat feit is en wat vooral blijft hangen omdat we het al jaren van elkaar overnemen.
Zit er in een shotje, glas bier en glas wijn evenveel alcohol?
In principe wel, tenminste: als het om een standaardglas gaat. In een standaardglas zit ongeveer 10 gram pure alcohol. Dat geldt voor een shotje, een glas bier én een glas wijn, zolang ze volgens de standaard zijn ingeschonken.
Het verschil zit vooral in de praktijk. In cafés werken ze met afgemeten glazen, maar thuis wordt een mixdrank al snel ‘een beetje extra’. Een royale scheut rum of vodka betekent simpelweg: meer alcohol dan je denkt.
Slaap je beter als je alcohol op hebt?
Het voelt soms alsof je sneller wegzakt na een drankje, maar dat is precies de valkuil. Alcohol kan je inderdaad vlotter laten inslapen, alleen is de slaap die volgt vaak onrustiger en minder herstellend.
Je komt lastiger in je remslaap, het deel dat belangrijk is voor verwerking en herstel. Daarbovenop kan alcohol ervoor zorgen dat je ’s nachts wakker wordt, bijvoorbeeld omdat je moet plassen. Resultaat: minder uitgerust opstaan, zelfs na ‘genoeg’ uren.
Helpt ‘vuur met vuur bestrijden’: een biertje tegen je kater?
Een extra drankje kan de scherpe randjes tijdelijk verdoven, maar het is geen oplossing. Alcohol werkt verdovend; je voelt je klachten dus even minder, terwijl je lichaam nog steeds bezig is met het opruimen van afvalstoffen.
Een kater ontstaat juist doordat je lijf gifstoffen moet afbreken en vocht en mineralen uit balans raken. Door weer te drinken voeg je nieuw werk toe aan je systeem. Je schuift het probleem vooruit en kunt uiteindelijk juist beroerder eindigen.
Word je op een andere manier dronken van verschillende soorten drank?
De roes zelf komt vooral door de hoeveelheid pure alcohol. Of dat nou uit bier, wijn of sterke drank komt: bij gelijke hoeveelheid alcohol is het effect in de basis vergelijkbaar. Het idee dat wijn ‘anders’ valt, is vaak gevoel en verwachting.
Toch kan de ervaring verschillen door de rest van het drankje. Cocktails met veel suiker of energiedrank kunnen je opgejaagd, misselijk of juist extra alert laten voelen. En zoete drankjes drink je sneller, waardoor je ongemerkt meer binnenkrijgt.
Kunnen vrouwen slechter tegen alcohol dan mannen?
Gemiddeld wel. Vrouwen hebben vaak een andere lichaamssamenstelling: minder lichaamsvocht en relatief meer vet. Daardoor wordt alcohol minder verdund in het lichaam en kan één standaardglas sterker binnenkomen dan bij een gemiddelde man.
Dat blijft een gemiddelde, geen wet. Lengte, gewicht, spiermassa en gezondheid spelen ook mee. Maar in grote lijnen worden vrouwen sneller dronken en kan het langer duren voordat het lichaam de alcohol heeft afgebroken.
Is één glas wijn per dag goed voor je gezondheid?
Dit is een hardnekkige klassieker, maar volgens de experts vooral een fabel. Alcohol is op meerdere manieren schadelijk en vergroot onder meer de kans op verschillende vormen van kanker. Het ‘gezonde wijntje’ heeft zijn glans verloren.
Soms hoor je dat een klein beetje alcohol gunstig kan zijn voor bijvoorbeeld de bloeddruk, maar dat mogelijke mini-effect weegt niet op tegen de bewezen risico’s. De conclusie is helder: alcohol is niet ‘gezond’, ook niet in kleine dagelijkse porties.
Moet je vaker plassen van alcohol?
Ja, en dat is geen toeval. Alcohol werkt vochtafdrijvend. Je plast meer uit dan je binnenkrijgt, waardoor je sneller uitdroogt. Dat effect wordt sterker naarmate je meer drinkt, waardoor de lol later op de avond vaak minder wordt.
De oorzaak zit onder meer bij het antidiuretisch hormoon (ADH). Dat hormoon helpt normaal om vocht vast te houden. Alcohol remt de aanmaak van ADH, waardoor je nieren meer urine produceren. Gevolg: vaker naar het toilet en meer vochtverlies.
Wordt je kater erger als je verschillende alcoholsoorten door elkaar drinkt?
Het kan een beetje uitmaken, maar vaak is het niet de hoofdreden. Verschillende dranken hebben net een andere samenstelling, waardoor je lever net iets meer ‘puzzelwerk’ krijgt. Dat kan je kater wat zwaarder maken, maar meestal is het verschil klein.
De grootste valkuil: als je door elkaar drinkt, drink je vaak meer. Een bier hier, een shot daar, nog een cocktail als toetje. Uiteindelijk telt vooral de totale hoeveelheid alcohol (en hoe laat je stopt). Daar komt die stevige kater meestal vandaan.
Helpt een vette hap na het uitgaan tegen de kater?
Een kapsalon of frikandelbroodje op het eind voelt als redding, maar het effect is beperkt. Wil je iets bereiken met eten, dan werkt dat vooral vóór het drinken. Met een gevulde maag wordt alcohol langzamer opgenomen.
Na afloop kan vet eten je bloedsuiker wat opkrikken, waardoor je je even iets beter voelt. Maar de alcohol zit dan al in je systeem en je lichaam moet nog steeds afbreken en herstellen. De kater voorkom je er niet echt mee.
Bouw je tolerantie op door vaker te drinken, en kun je er minder tegen als je even stopt?
Wie vaak drinkt, kan inderdaad tolerantie opbouwen: je hebt dan meer nodig voor hetzelfde effect. Veel mensen zien dat als ‘goed tegen alcohol kunnen’, maar eigenlijk is het vooral een signaal dat je lichaam zich heeft aangepast aan regelmatige blootstelling.
Dat aanpassen maakt alcohol niet minder schadelijk; je merkt de effecten alleen later. Als je een tijd niet drinkt, kan je tolerantie afnemen en voel je alcohol sneller. Benieuwd hoe jij dit ervaart? Laat het weten op onze sociale media.
Bron: radar.avrotros.nl
