In besloten online omgevingen lijkt een sfeer van spanning te ontstaan. Jongeren wisselen berichten uit die oproepen tot samenscholing in verschillende Nederlandse steden. Vooral via populaire platforms als Telegram en Snapchat krijgt deze trend steeds meer aandacht, waarbij ook scholen en lokale ondernemers waarschuwen voor mogelijke gevolgen.
Hoewel de berichten in deze digitale groepen veel worden gedeeld en door sommigen serieus worden genomen, is het tot nu toe nog niet duidelijk of deze oproepen daadwerkelijk zullen resulteren in ongeregeldheden.
Vaak blijkt dat jongeren zich online stoerder voordoen dan ze in werkelijkheid zijn, en tot op heden is er geen sprake van een aangevraagde vergunning voor demonstraties in de genoemde steden. Toch zijn er signalen dat de landelijke politie de situatie scherp in de gaten houdt, zonder inhoudelijk in te gaan op de verspreide oproepen.
Oproepen tot rellen in meerdere steden
In diverse besloten groepen spreken jongeren af om samen te komen in steden als Eindhoven, Maastricht en Den Haag. De landelijke politie monitort de ontwikkelingen zorgvuldig, maar onthoudt zich van inhoudelijk commentaar. Volgens een woordvoerder is dit standaardprocedure: “In algemene zin monitort de politie berichten op sociale media.
Als daar aanleiding toe is, treden we in overleg met de betrokken partijen.”
Scholen waarschuwen ouders
In Maastricht hebben deze week alle ouders van leerlingen in het voortgezet onderwijs een brief van de schoolbesturen ontvangen. De reden: de aard en inhoud van de berichten die via verschillende kanalen bij de scholen zijn binnengekomen.
Volgens een woordvoerder van het Limburgs Voortgezet Onderwijs kwamen deze signalen binnen via zowel leerlingen als medewerkers, waarna de rectoren besloten ouders te informeren.
De brief, die door de schoolkoepel is gedeeld, laat aan duidelijkheid weinig te wensen over. Hierin melden de rectoren dat er via sociale media oproepen circuleren om aanstaande zaterdag in Maastricht en andere Nederlandse steden samen te komen.
In sommige berichten wordt zelfs gesproken over mogelijke vernielingen en plunderingen. “De signalen kwamen op verschillende plekken binnen op de scholen, via leerlingen en medewerkers. Die komen dan bij de rectoren terecht die vervolgens besloten om ouders te berichten,” aldus de woordvoerder.
Ondernemers en inwoners ontvangen waarschuwingen
Niet alleen scholen, maar ook Centrummanagement Maastricht, een organisatie die het lokale bedrijfsleven vertegenwoordigt, heeft gewaarschuwd. Ondernemers en inwoners kregen een bericht waarin gewezen werd op de oproepen die rondgaan. Het lokale platform De Nieuwe Wester Maastricht maakte melding van deze waarschuwing.
Online dreigementen en AI-posters
Op Facebook duiken verschillende AI-gegenereerde posters op waarin wordt gedreigd met plunderingen. Zo wordt onder andere de Bijenkorf genoemd als mogelijk doelwit. Eén van de afbeeldingen vraagt in hoofdletters: “Wie komt ook rwina zetten 31 oktober Vrijthof Maastricht?” ‘Rwina zetten’ is straattaal voor het veroorzaken van chaos of opstand.
In Telegramgroepen gaan daarnaast ernstige dreigementen rond over extreem geweld in steden als Den Haag en Oss. Deze berichten bevatten vaak grof taalgebruik en suggesties voor gewelddadige acties.
Verwijzingen naar rellen in Frankrijk
Ook in Eindhoven waarschuwt een school, via een brief die op sociale media circuleert, voor mogelijk naderende ongeregeldheden. In deze brief wordt verwezen naar de recente rellen in Frankrijk, waarbij 1314 mensen werden aangehouden en 24 winkels werden geplunderd.
Daarbij raakten 53 agenten gewond. De vergelijking met de Franse situatie wordt gebruikt om ouders te wijzen op de mogelijke risico’s van een escalatie.
Bezorgdheid over groepsdruk en nieuwsgierigheid
De Limburgse scholen uiten hun zorgen dat jongeren, uit nieuwsgierigheid of onder druk van leeftijdsgenoten, toch naar de locaties van de oproepen zullen gaan. “Op dit moment is niet bekend of deze oproepen daadwerkelijk leiden tot activiteiten of onrust,” schrijven de rectoren.
“Wel kunnen jongeren uit nieuwsgierigheid of door groepsdruk besluiten om te gaan kijken, zonder goed te overzien waar zij terecht kunnen komen.”
Daarom vragen de schoolbesturen aan ouders om in gesprek te gaan met hun kinderen, en hen te wijzen op de mogelijke gevolgen van zelfs een ogenschijnlijk onschuldige aanwezigheid bij dergelijke bijeenkomsten.
“Bespreek daarbij ook dat het ogenschijnlijk onschuldige besluit om ‘alleen even te gaan kijken’ kan betekenen dat iemand terechtkomt in een situatie die snel kan escaleren,” zo luidt het advies in de brief.
Overleg met gemeente en politie
Volgens de scholen is de kwestie inmiddels besproken met de gemeente en de politie. Ook in Amsterdam zijn de signalen opgepakt. Een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema bevestigt dat er bekendheid is met een oproep om op de Dam te komen protesteren, zo meldt De Telegraaf.
“We zien veel AI-gegenereerde berichten langskomen. Maar we bereiden ons er goed op voor.”
Politieke aandacht en Kamervragen
De zorgen reiken inmiddels tot in de Tweede Kamer. Kamerlid Ingrid Coenradie van JA21 heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Justitie en Veiligheid. Zij wijst op berichten waarin wordt opgeroepen tot een zogeheten ‘Generatie Z Protest’, gepland voor aanstaande zaterdag op het Malieveld in Den Haag.
Volgens Coenradie wordt in besloten chatgroepen gesproken over het massaal optrekken naar winkelgebieden en designerwinkels. Het Kamerlid vraagt of de politie en inlichtingendiensten onderzoek doen naar de organisatoren van deze oproepen. Ook wil zij weten of er al maatregelen worden overwogen om mogelijke wanordelijkheden te voorkomen. De politie geeft hierover geen nadere toelichting.
Inmiddels wachten scholen, ouders, ondernemers en autoriteiten af of de online oproepen daadwerkelijk zullen leiden tot onrust in de Nederlandse steden, of dat het bij dreigende taal in besloten online groepen blijft.
