De oer-Hollandse maaltijd met aardappelen, groente en vlees verliest steeds meer populariteit onder jongere generaties. Terwijl ouderen nog regelmatig van deze traditionele maaltijd genieten, kiezen jongere generaties vaker voor alternatieven zoals friet, rösti en pasta. Het lijkt erop dat met elke hoogbejaarde ook een stukje van deze culinaire traditie verdwijnt, wat een reflectie is van veranderende eetgewoonten.
Jongeren kiezen voor meer variatie
Pien Wekking, een 26-jarige foodfluencer, geniet soms nog van een klassiek agv’tje wanneer ze bij haar oma eet. Ze zegt echter dat de maaltijd weinig variatie biedt en daardoor minder aantrekkelijk is voor dagelijks gebruik.
Op haar populaire Instagram-account, waar ze recepten deelt, komt de traditionele Hollandse pot nauwelijks voorbij. Pien benadrukt dat de moderne tijd veel meer keuzemogelijkheden biedt, van buitenlandse ingrediënten tot een breder scala aan kant-en-klare maaltijden.
Ook foodtrendwatcher Anneke Ammerlaan ziet dat de aardappel het moeilijk heeft in het huidige eetlandschap. “Rijst, couscous, quinoa, pasta, noedels, pizza en wraps concurreren sterk met de aardappel,” merkt ze op.
Kinderen spelen bovendien een grote rol in het eetgedrag van hun ouders. Zelfs babyboomers, die nu ongeveer 75 jaar zijn, eten vaker pasta dan aardappelen. “Met elke hoogbejaarde verdwijnt een agv’tje,” zegt Ammerlaan.
Dalende aardappelconsumptie
Hoewel de opmerking van Ammerlaan met een knipoog is bedoeld, geven de cijfers een duidelijk beeld. Wageningen Universiteit schat dat de consumptie van verse, ongeschilde aardappelen in Nederland onder druk staat.
Jaarlijks wordt naar schatting zo’n 275.000 ton aardappelen gegeten, aangevuld met nog eens 60.000 ton verpakte en koelverse aardappelproducten. Ter vergelijking: in 2022 werd er maar liefst 1,8 miljoen ton voorgebakken aardappelproducten geproduceerd, zoals friet en rösti. Deze cijfers tonen aan dat de voorkeur steeds meer verschuift naar bewerkte aardappelproducten.
Ook cijfers van het RIVM tonen aan dat jongere generaties minder aardappelen eten dan ouderen. Mensen tussen de 18 en 50 jaar eten gemiddeld 62,2 gram aardappelen per dag, terwijl 65- tot 79-jarigen dagelijks 77,6 gram eten. Anne Lutgerink van het Voedingscentrum maakt zich echter geen zorgen over de dalende aardappelconsumptie.
“Aardappelen staan in de Schijf van Vijf, maar veel andere alternatieven passen daar ook in. We zeggen altijd: er zijn 18 miljoen Nederlanders en 18 miljoen gezonde keuzes,” legt Lutgerink uit.
Meer groenten bij het agv’tje
Chef-kok en groot aardappelliefhebber Samuel Levie benadrukt dat het agv’tje vaak gezonder is dan andere maaltijden. “Mensen eten bij een agv’tje gemiddeld meer groenten dan bij een pastamaaltijd,” zegt hij.
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat mensen bij een traditionele maaltijd met aardappelen gemiddeld 20 procent meer groenten eten. Levie wijst ook op de balans die het agv’tje biedt, met groenten, eiwitten en aardappelen als koolhydraatbron. Hij noemt de aardappel bovendien een uitstekende bron van vezels, vitamines en mineralen.
De smaak van vroeger verdwijnt
Volgens Anneke Ammerlaan is de aardappel van vandaag de dag minder smaakvol dan vroeger. “Vroeger nam de aardappel de rijke smaak van vleesjus op, gemaakt van vet vlees. Tegenwoordig eten we veel magerder vlees, wat betekent dat de aardappel die smaak verliest,” zegt ze.
Deze verandering in de bereiding van vlees, gecombineerd met het verdwijnen van huisvrouwen die tijd hadden om maaltijden langzaam te bereiden, draagt bij aan het afnemende gebruik van de traditionele aardappel.
Ammerlaan merkt op dat de bereiding van een agv’tje vroeger veel tijd kostte, iets wat tegenwoordig steeds minder voorkomt. “Vroeger stond een stooflapje uren op het vuur en werden aardappels met de hand geschild, activiteiten waarvoor nu de tijd vaak ontbreekt,” vertelt ze. Hoewel deze traditie verloren lijkt te gaan, zijn er nieuwe smaken en gerechten voor in de plaats gekomen.
Een toekomst voor de aardappel?
Ondanks de dalende populariteit van de aardappel bij jongere generaties, blijft Samuel Levie hoopvol. Hij gelooft dat de pieper perfect past in de huidige trend waarin jongere generaties veel aandacht besteden aan gezondheid en lokaal geteelde producten. “De aardappel past uitstekend in die gezonde levensstijl,” stelt hij.
Pien Wekking voegt daaraan toe dat social media ook een rol spelen in de afname van traditionele gerechten. “Mensen delen hun eten op platforms zoals Instagram en TikTok. Het moet er aantrekkelijk uitzien. Een gehaktbal met aardappelen in jus ziet er niet zo visueel aantrekkelijk uit als een kleurrijke pastamaaltijd.”
