De kans is groot dat je er als ondernemer liever niet mee bezig bent: pensioen. Toch tikt de klok voor tienduizenden mkb-bedrijven keihard door. Wie zijn pensioenregeling nog niet heeft aangepast aan het nieuwe pensioenstelsel, kan zomaar in een situatie belanden waarin de Belastingdienst het opgebouwde pensioen als ‘gewoon loon’ ziet. Met alle nare gevolgen van dien.
En dat is niet alleen een boekhoudkundig probleem. Het raakt werknemers direct in hun portemonnee en kan werkgevers opzadelen met boetes, gedoe en reputatieschade. Sinds 1 juli 2023 is het nieuwe pensioenstelsel officieel van kracht, maar de echte uitdaging zit in de uitvoering: regelen, omzetten, vastleggen en communiceren. Precies dat blijft bij veel kleinere bedrijven nog liggen.
Waarom dit nu ineens zo urgent is
Het nieuwe stelsel voelt voor veel mensen als ‘weer een wijziging’, maar de fiscale regels zijn serieus. Als een regeling niet op tijd voldoet, kan de Belastingdienst het pensioenvermogen aanmerken als direct belastbaar inkomen. Dat klinkt technisch, maar het effect is simpel: een onverwachte belastingaanslag.
Vooral bedrijven met een pensioen via een verzekeraar of een premiepensioeninstelling (ppi) zitten in de gevarenzone. Grote pensioenfondsen hebben vaak al een overstaproute en planning, maar in het mkb is pensioen vaak iets dat “ooit een keer” wordt opgepakt. Alleen: dat ‘ooit’ komt snel dichterbij.
Wat er verandert in het nieuwe pensioenstelsel
In het oude systeem was het pensioen meestal gekoppeld aan afspraken over opbouw en een belofte over de uitkomst, op basis van salaris en dienstjaren. In het nieuwe stelsel draait het om een premieregeling: er wordt premie ingelegd en dat geld wordt belegd in persoonlijke pensioenpotjes.
De premie is in de basis gelijk voor alle leeftijden, en het rendement op beleggingen bepaalt voor een groot deel hoeveel pensioen je later hebt. Dat kan voordelen hebben, maar betekent ook: werkgevers moeten hun regeling goed laten aansluiten op de nieuwe regels. En dat is meer dan een vinkje zetten.
Het mkb loopt achter: cijfers en realiteit
Volgens recente cijfers van het Verbond van Verzekeraars hebben ongeveer 19.000 bedrijven hun regeling inmiddels omgezet. Dat klinkt als veel, maar er zijn er nog zo’n 36.000 die de overstap nog moeten maken. En die zitten vooral bij de kleine en middelgrote werkgevers.
Dat is ergens begrijpelijk. In veel mkb-bedrijven is er geen HR-afdeling met een pensioenexpert, en de ondernemer heeft al honderd andere prioriteiten. Maar juist daardoor ontstaat er nu een knelpunt: wie laat begint, komt straks onderaan de stapel bij adviseurs en uitvoerders.
Wat gebeurt er als je te laat bent
Dit is het deel waar niemand vrolijk van wordt. Als een pensioenregeling niet tijdig is aangepast, kan de Belastingdienst het opgebouwde pensioenvermogen beschouwen als direct belast loon. Dan krijgen werknemers mogelijk te maken met inkomstenbelasting over geld dat ze helemaal niet uitgekeerd krijgen.
Alsof dat niet genoeg is, kan er ook rente worden berekend over ‘achterstallige’ belasting en in sommige gevallen kan het pensioenvermogen ook nog een rol spelen bij vermogensheffingen. En ondertussen kan de pensioenopbouw stilvallen zolang de regeling niet op orde is. Dat is een dubbele klap.
De risico’s voor werkgevers: boetes en reputatie
Niet alleen werknemers lopen risico. Werkgevers kunnen te maken krijgen met correcties, boetes en stevig gedoe met de Belastingdienst. Daarnaast is er een risico dat vaak wordt onderschat: reputatieschade. Medewerkers die onverwacht een naheffing krijgen, zijn niet mild.
En begrijpelijk ook: pensioen is voor veel mensen ‘uitgesteld loon’. Als werknemers het gevoel hebben dat er met hun toekomst is gerommeld of dat er te laat is gehandeld, kan het vertrouwen snel dalen. Dat merk je weer in sfeer, verloop en uiteindelijk ook in je aantrekkelijkheid als werkgever.
Waarom omzetten meer is dan een contract aanpassen
De overstap is geen simpele ‘poppetje eruit, poppetje erin’-klus. Er moeten keuzes worden gemaakt: bij welke verzekeraar past de regeling het best, hoe worden premies opgebouwd, welke beleggingskeuzes zijn verstandig en hoe zorg je dat medewerkers niet onbedoeld achteruitgaan?
Ook organisatorisch komt er veel bij kijken. Denk aan het instemmingsproces met een ondernemingsraad (als die er is), het vastleggen van afspraken, de administratie bij de uitvoerder en vooral: heldere communicatie. Alles moet kloppen, want fouten herstellen kost bijna altijd meer tijd dan het in één keer goed doen.
De praktische bottleneck: adviseurs en uitvoerders zitten vol
Een extra complicatie is capaciteit. Veel mkb’ers leunen op externe pensioenadviseurs, maar die zijn niet onbeperkt beschikbaar. Hoe dichter je tegen deadlines aan zit, hoe groter de kans dat je lang moet wachten op begeleiding of dat je in een versneld traject terechtkomt.
En versnellen klinkt misschien efficiënt, maar in de praktijk vergroot het de kans op missers: verkeerde aannames, onduidelijke communicatie, of net niet de juiste documenten op tijd. Daarbij komt dat als veel bedrijven tegelijk overstappen, verzekeraars en uitvoerders simpelweg niet alles even snel verwerkt krijgen.
Wat je als ondernemer nu het beste kunt doen
Paniek is niet nodig, uitstel wel. Wie nu begint, heeft nog ruimte om het zorgvuldig te organiseren. Start met een simpele inventarisatie: welke regeling heb je, via welke partij loopt die, wat is de looptijd van het contract, en welke stappen zijn nodig om te voldoen aan de nieuwe regels?
Neem daarna contact op met een gediplomeerde pensioenadviseur en maak een plan van aanpak met realistische doorlooptijden. Zet ook communicatie op de agenda: medewerkers willen snappen wat er verandert en waarom. Hoe beter je dit uitlegt, hoe kleiner de kans op onrust of weerstand.
Waarom werknemers er ook bovenop moeten zitten
Voor werknemers is dit geen ‘ver-van-mijn-bed’-dossier. Het gaat over hun toekomstige inkomen. Als het stelsel verandert, veranderen vaak ook de keuzes: hoe wordt er belegd, hoeveel risico hoort daarbij, en wat betekent dit op langere termijn voor de verwachte uitkering?
Wie goed geïnformeerd is, kan sneller signaleren als iets niet klopt. Daarom is het slim als werkgevers niet alleen een wijziging doorvoeren, maar ook ruimte maken voor vragen. Denk aan een korte sessie met de adviseur of een heldere Q&A. Dat scheelt later veel gedoe.
De deadline lijkt ver weg, maar dat is schijn
Uiteindelijk moet uiterlijk 1 januari 2028 alles zijn omgezet. Dat klinkt nog ver, maar de praktijk is dat je dit soort trajecten niet in een paar weken netjes afrondt. Zeker niet als er instemming nodig is, of als contracten met uitvoerders op specifieke momenten aflopen.
Wie wacht tot ‘later in het jaar’ omdat dat administratief beter uitkomt, kan zichzelf klem zetten als adviseurs vol zitten of uitvoerders vertraging hebben. De veilige route is nu starten, zodat er ruimte is voor correcties en iedereen met een gerust hart door kan bouwen aan pensioen.
Liever nu regelen dan straks uitleggen
Het nieuwe pensioenstelsel vraagt veel van werkgevers, vooral in het mkb. Maar het is ook een kans om te laten zien dat je goed werkgeverschap serieus neemt. Op tijd handelen voorkomt belastingproblemen, houdt de opbouw netjes op gang en voorkomt vervelende verrassingen bij werknemers.
Ben je ondernemer en heb je dit nog niet opgepakt? Zet het deze week op de agenda. En lezers: heb jij op je werk al iets gehoord over de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel? Laat het weten op onze sociale media—wij zijn benieuwd naar jullie ervaringen.
Bron: huisideetjes.nl
