Thuiswerken is in korte tijd uitgegroeid tot een structureel onderdeel van het werkleven, waarbij steeds meer mensen kiezen voor een hybride vorm waarin thuis en kantoor elkaar afwisselen. De verschuiving naar flexibiliteit roept veel vragen op over de impact ervan op het welzijn van werknemers.
Onderzoekers van de Universiteit van Melbourne brachten deze ontwikkeling in kaart door meer dan 16.000 werknemers gedurende twintig jaar te volgen. Uit hun analyse komt een duidelijke conclusie naar voren: thuiswerken heeft vooral een positief effect op vrouwen met mentale klachten, terwijl mannen minder baat lijken te hebben bij deze veranderde werkstructuur. De resultaten bieden waardevolle inzichten voor zowel werkgevers als beleidsmakers.
Hybride werken geeft vrouwen merkbaar meer mentale ruimte
De onderzoekers ontdekten dat een hybride werkmodel het sterkste effect had op het mentale welzijn van vrouwen. Het merendeel van de week thuiswerken en één of twee dagen op kantoor doorbrengen, leverde een duidelijke verbetering op bij vrouwen die al mentale klachten ervaarden.
De impact kwam overeen met de psychologische verlichting die doorgaans gepaard gaat met een inkomensstijging van ongeveer vijftien procent binnen een huishouden.
Die vergelijking laat zien hoe groot het verschil in mentale gezondheid kan zijn wanneer vrouwen meer controle krijgen over hun werkstructuur. Het onderzoeksrapport maakt duidelijk dat flexibiliteit voor vrouwen niet alleen praktisch is, maar ook een vorm van mentale ondersteuning biedt die op lange termijn doorwerkt.
Mannen ervaren andere effecten van thuiswerken dan vrouwen
Voor mannen leverde thuiswerken geen duidelijke verbetering op in hun mentale welzijn. Het onderzoek laat zien dat hun mentale gezondheid nauwelijks veranderde, ongeacht of zij thuis of op kantoor werkten. Wel bleek dat lange reistijden een negatieve invloed hadden op mannen die al kampten met hoge werkstress of bestaande mentale klachten.
Vooral forenzen die dagelijks veel tijd onderweg zijn, ervaren daardoor een extra belasting. De bevindingen laten zien dat de voordelen en nadelen van thuiswerken afhankelijk zijn van individuele belasting en omstandigheden, waarbij mannen anders reageren op werkstructuur dan vrouwen.
Waarom thuiswerken vooral vrouwen helpt: meer dan alleen tijdswinst
De onderzoekers benadrukken dat de positieve effecten voor vrouwen niet uitsluitend ontstaan doordat reistijd wegvalt. Hoewel minder tijd onderweg uiteraard verlichting geeft, spelen andere factoren een minstens zo grote rol.
Zo blijken vrouwen tijdens thuiswerkdagen minder werkstress te ervaren, omdat zij hun werkzaamheden flexibeler kunnen indelen en de balans tussen werk en gezin beter kunnen bewaken. Ook sociale verwachtingen, zoals de traditionele rolverdeling in huishoudens, spelen een rol. Veel vrouwen dragen nog steeds een groot deel van de zorg- en huishoudelijke taken.
Thuiswerken maakt het voor hen makkelijker om deze verantwoordelijkheden te combineren zonder extra mentale druk. Licht of incidenteel thuiswerken had geen noemenswaardige effecten, wat benadrukt dat structurele flexibiliteit het verschil maakt.
Volledig thuiswerken blijft moeilijk te onderzoeken bij vrouwen
Omdat relatief weinig vrouwen volledig thuiswerken, konden de onderzoekers het effect van een volledige thuiswerkweek niet uitgebreid analyseren. Toch geven de beschikbare gegevens aanwijzingen dat balans belangrijk blijft.
Structuur, sociale interactie en afwisseling lijken een rol te spelen bij het behouden van mentale gezondheid. De onderzoekers verwachten dat toekomstige studies dit aspect verder kunnen uitdiepen, zeker nu thuiswerken steeds meer wordt geïntegreerd in moderne werkculturen.
Hybride werkafspraken blijken vooral waardevol voor werknemers die kwetsbaarder zijn
Werknemers die al gevoelig zijn voor mentale klachten, ervaren de grootste voordelen van thuiswerken. Voor hen vormt hybride werken een manier om de werkdruk te verminderen en beter om te gaan met stressfactoren.
Wie al een sterke mentale gezondheid heeft, merkt minder duidelijke veranderingen, maar waardeert de extra flexibiliteit vaak wel. De keuzevrijheid om je werkdag in te richten op basis van persoonlijke omstandigheden blijkt op zichzelf een belangrijke bron van comfort.
Aanbevelingen voor werkgevers: flexibiliteit moet onderdeel worden van beleid
Volgens de onderzoekers is het verstandig dat werkgevers hybride werkmodellen blijven faciliteren. Werkstress neemt aantoonbaar af wanneer werknemers meer regie krijgen over waar zij hun werk uitvoeren.
De onderzoekers raden aan om taken die focus vragen te plannen op de plek waar iemand zich het prettigst voelt. Ook adviseren zij om reistijd nadrukkelijk mee te nemen bij het bespreken van werkdruk, omdat grote verschillen bestaan tussen werknemers met vergelijkbare functies maar uiteenlopende reistijden.
Beleidsmakers spelen een belangrijke rol in het ondersteunen van deze werkcultuur
De studie benadrukt dat overheden een bijdrage kunnen leveren door te investeren in beter openbaar vervoer, minder reistijd en infrastructuur die hybride werken ondersteunt. Verbeteringen op dat gebied kunnen de werkstress van grote groepen werknemers aanzienlijk verminderen.
De onderzoekers zien hybride werken daarom niet alleen als een organisatorische keuze, maar ook als een maatschappelijke ontwikkeling die beleidsmatige aandacht verdient.
