Apotheekketen BENU heeft de noodklok geluid over een forse prijsstijging van het veelgebruikte geneesmiddel Eliquis. Deze bloedverdunner, geproduceerd door de Amerikaanse farmaceut Bristol-Myers Squibb (BMS), behoort tot de meest voorgeschreven antistollingsmiddelen in Nederland. De aangekondigde prijsverhoging zorgt voor grote zorgen in de farmaceutische keten, waarbij niet alleen apotheken maar ook patiënten de gevolgen dreigen te voelen.
Financiële druk op apotheken en risico voor patiënten
De prijsstijging van Eliquis heeft directe gevolgen voor apotheken. Zij worden gedwongen het medicijn duurder in te kopen, terwijl zorgverzekeraars slechts een vaste vergoeding uitkeren. Hierdoor ontstaat een situatie waarin apotheken verlies draaien op de levering van het middel.
Dat brengt risico’s met zich mee voor de beschikbaarheid van het medicijn in de dagelijkse praktijk. “Het is cruciaal dat patiënten toegang blijven houden tot betaalbare medicatie zonder dat de zorgketen onder onacceptabele financiële druk komt te staan”, verklaarde Léon Tinke, algemeen directeur van BENU Nederland, tegenover ANP.
Patent op apixaban bemoeilijkt overstap naar alternatief
Hoewel er meerdere bloedverdunners op de markt zijn, is overstappen niet zo eenvoudig. Eliquis bevat apixaban, een werkzame stof waarop BMS momenteel het patent heeft. Dat betekent dat zij als enige het middel mogen produceren en distribueren.
Het gevolg is een monopoliepositie waardoor de fabrikant vrij spel heeft bij prijszetting. Alternatieven kunnen pas op de markt komen zodra het patent vervalt, wat naar verwachting binnen anderhalf jaar gebeurt. Tot die tijd zitten zowel apothekers als patiënten klem tussen stijgende kosten en beperkte keuzevrijheid.
Eliquis is onderdeel van een cruciale geneesmiddelengroep
Eliquis valt binnen de zogenoemde DOAC’s – directe orale anticoagulantia – die het bloed op een specifieke manier verdunnen. In totaal zijn er vier soorten DOAC’s beschikbaar, ieder gericht op een ander aspect van het stollingsproces.
Deze geneesmiddelen zijn essentieel voor mensen met verhoogde kans op trombose, hartritmestoornissen of beroertes. Het middel Eliquis is in Nederland de populairste uit deze groep en wordt veelvuldig voorgeschreven. De prijsverhoging raakt dus een grote groep patiënten die afhankelijk is van betrouwbare en betaalbare zorg.
Goedkopere varianten pas over anderhalf jaar beschikbaar
Zodra het patent op apixaban verloopt, mogen andere farmaceutische bedrijven generieke versies van het middel gaan produceren. Verwacht wordt dat die alternatieven tot 80 à 90 procent goedkoper zullen zijn dan de huidige prijs van Eliquis.
Tot dat moment is er echter weinig ruimte om uit te wijken naar betaalbare varianten. Het blijft daarmee onzeker of de voorraad toereikend blijft en of de stijgende kosten uiteindelijk worden doorberekend aan de patiënt, ondanks de intentie van verzekeraars om dat te voorkomen.
Oproep tot structurele oplossingen in de zorgketen
De situatie rondom Eliquis legt een breder probleem bloot binnen de farmaceutische sector. Zodra één fabrikant de volledige controle heeft over een essentieel medicijn, ontstaat er een kwetsbare situatie.
Apotheken bevinden zich dan in een onhoudbare positie waarin zij kwaliteit moeten blijven leveren zonder voldoende vergoeding. Volgens BENU is het daarom noodzakelijk dat de overheid, verzekeraars en fabrikanten gezamenlijk optrekken om te voorkomen dat patiënten de dupe worden van financiële belangen.
