Je kent het vast: je staat bij de zelfscankassa, hebt alles netjes gescand, en toch komt er weer een medewerker om je bon te controleren. Het voelt willekeurig en soms zelfs frustrerend. Maar wist je dat die controles lang niet altijd toeval zijn? Uit onderzoek blijkt dat slimme systemen jou bewust kunnen selecteren, op basis van jouw gedrag en je aankopen.
Hoe het systeem achter de kassa jou selecteert
Zelfscankassa’s lijken ontworpen voor snelheid en gemak. Jij bepaalt hoe snel je afrekent en staat meestal sneller buiten dan bij een bemande kassa. Toch kan dat soepele proces plots stilvallen als het systeem om een controle vraagt. Winkelketens zoals Jumbo en IKEA beweren dat controles willekeurig plaatsvinden.
Maar volgens kassasysteem-expert Hanno Kallmeyer zijn het juist vooraf ingestelde regels die bepalen wie er wordt gecontroleerd. Deze instellingen vergroten de pakkans van winkeldieven, maar zorgen er ook voor dat jij soms onterecht als ‘verdacht’ wordt gezien.
Producten die je kans op controle verhogen
Er bestaat een lijst van producten die vaak gestolen worden, en het scannen daarvan kan direct een controle triggeren. Denk aan dure scheermesjes, alcohol of luxe cosmetica. Koop je bijvoorbeeld scheermesjes zonder het bijbehorende scheerschuim te scannen, dan kan het systeem een controle starten.
De software herkent patronen en controleert of je aankoop compleet en logisch is. Het lijkt misschien streng, maar het is vooral een manier om diefstal te voorkomen.
Gedrag speelt een grote rol
Niet alleen wat je koopt, maar ook hoe je je in de winkel gedraagt, wordt meegenomen in de berekening. Sta je lang te twijfelen bij een schap of loop je veel heen en weer? Dan kan het systeem denken dat je verdacht bezig bent.
Kallmeyer legt uit dat winkeldieven vaak langer in een winkel blijven hangen, waardoor dat gedrag automatisch extra aandacht krijgt. Zelfs de tijd die verstrijkt tussen het oppakken van je handscanner en het afrekenen wordt geregistreerd.
Grote boodschappenmand? Dan meer kans op controle
Het aantal producten in je mandje speelt ook een rol. Een volle mand of een hoog totaalbedrag kan leiden tot een extra check. Sommige winkels stellen zelfs regionale verschillen in, waarbij klanten in bepaalde buurten vaker gecontroleerd worden omdat daar statistisch gezien meer diefstal voorkomt.
Het betekent niet dat je als winkeldief wordt gezien, maar je gedrag en aankopen worden vergeleken met patronen die eerder zijn opgevallen.
Controle voelt soms willekeurig, maar is dat niet
Hoewel de winkel je niet persoonlijk verdenkt, kan jouw manier van winkelen overeenkomen met ‘risico-indicatoren’ die het systeem herkent. Zo ontstaat de indruk dat je telkens pech hebt, terwijl het in werkelijkheid gaat om vooraf ingestelde controles. De technologie achter deze systemen is ontwikkeld om verlies te beperken, maar het zorgt er onbewust voor dat klanten zoals jij vaker gecontroleerd worden.
Bron
