Vanaf 1 januari krijgen miljoenen klanten van ING en ABN AMRO te maken met hogere kosten voor hun betaalrekening. Beide banken voeren opnieuw prijsverhogingen door, waarbij zij wijzen op de strengere Europese wetgeving die hen verplicht tot meer controles op witwaspraktijken en financiële misstanden. De nieuwe regels brengen forse administratieve lasten met zich mee, die nu deels worden doorberekend aan de consument.
Hogere kosten voor miljoenen klanten
De prijsstijgingen verschillen per bank, maar zullen voor vrijwel alle klanten merkbaar zijn. Bij ING gaan de maandelijkse kosten van betaalrekeningen omhoog met bedragen tussen de 10 en 30 cent. ABN AMRO-klanten worden nog iets harder getroffen: daar stijgt de prijs met 60 cent per maand.
Op jaarbasis betekent dit voor rekeninghouders een verhoging van 1 tot 7 euro. Hoewel dat bedrag op het eerste gezicht gering lijkt, is de irritatie onder klanten groot. Veel mensen wijzen erop dat het niet de eerste prijsverhoging is in korte tijd. De stap voelt voor velen als een opeenstapeling van kosten in een periode waarin ook andere vaste lasten stijgen.
Banken wijzen naar Europese regelgeving
Volgens beide banken hebben klanten de hogere tarieven te danken aan de kosten van Europese anti-witwasregels. Die verplichten banken om klanten en hun transacties intensiever te monitoren. “We moeten meer middelen inzetten om witwassen te voorkomen,” zegt een woordvoerder van ABN AMRO.
Ook ING benadrukt dat de aanpassingen noodzakelijk zijn om het betalingsverkeer veilig en toekomstbestendig te houden. “De nieuwe regels vragen om voortdurende investeringen in controle, beveiliging en technologie,” stelt de bank. Naar eigen zeggen zijn de totale kosten van deze maatregelen opgelopen tot honderden miljoenen euro’s per jaar.
De impact van de Europese anti-witwaswet
De prijsstijgingen volgen op de invoering van de Europese anti-witwaswet (AMLA), die in 2024 van kracht werd. De wet is bedoeld om financiële criminaliteit te bestrijden en banken te dwingen verdachte transacties sneller te signaleren. Niet alleen banken, maar ook notarissen, accountants en verzekeraars moeten sindsdien hun klanten veel grondiger screenen.
Elke financiële instelling is verplicht verdachte geldstromen te rapporteren, en in sommige gevallen zelfs rekeningen tijdelijk te blokkeren. Deze verplichtingen leiden tot hoge uitvoeringskosten, omdat instellingen extra personeel moeten aannemen en investeren in dure software die verdachte patronen herkent.
Toegenomen druk op banken door nationale wetgeving
In Nederland vallen de controles onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Deze wet vereist dat banken elk type klant en transactie, hoe klein ook, beoordelen op mogelijke risico’s. Voor veel instellingen betekent dat een forse administratieve last.
Banken moeten niet alleen hun klanten doorlichten bij het openen van een rekening, maar ook continu monitoren of er opvallende transacties plaatsvinden. Daarvoor zijn niet alleen geavanceerde digitale systemen nodig, maar ook gespecialiseerde medewerkers die verdachte signalen kunnen beoordelen. De totale uitvoeringskosten lopen daardoor verder op, wat zich nu vertaalt in hogere tarieven voor consumenten.
Kabinet erkent de druk op financiële instellingen
Het kabinet liet eerder in een Kamerbrief weten dat banken, notarissen en accountants een cruciale rol vervullen als ‘poortwachters’ van het financiële systeem. Zij moeten ervoor zorgen dat crimineel geld niet wordt witgewassen en dat terrorismefinanciering tijdig wordt opgespoord.
Tegelijkertijd erkent de overheid dat deze verantwoordelijkheid zwaar weegt op de financiële sector. Daarom onderzoekt het kabinet mogelijkheden om de nalevingsdruk te verlagen, zonder dat het toezicht aan kracht verliest. Een van de voorstellen is om administratieve verplichtingen meer te richten op reële risico’s, in plaats van standaard op elke klant.
Spanning tussen veiligheid en betaalbaarheid
De balans tussen veiligheid en betaalbaarheid is volgens experts lastig te bewaren. Enerzijds is streng toezicht noodzakelijk om misbruik van het financiële systeem te voorkomen. Anderzijds zorgt de toenemende regeldruk voor hogere kosten, die banken – zoals nu blijkt – steeds vaker bij hun klanten neerleggen.
Voor veel consumenten is het moeilijk te accepteren dat ze opnieuw meer moeten betalen voor iets waar zij zelf geen directe invloed op hebben. Vooral omdat banken de afgelopen jaren recordwinsten boekten, klinkt de vraag luider: moeten financiële instellingen niet zelf de rekening gaan betalen, in plaats van hun klanten te belasten?
De komende maanden zal blijken of andere banken volgen met vergelijkbare verhogingen, of dat de overheid stappen onderneemt om de druk op consumenten te verlichten.
