Wie al een tijd ziek is, kent het ritme: je wereld wordt kleiner en je agenda voller. Een telefoontje met de bedrijfsarts, een nieuwe afspraak, weer een brief die je moet snappen terwijl je hoofd er eigenlijk niet naar staat.
Tussen al die momenten is er één datum waar veel mensen zich aan vastklampen, omdat die eindelijk duidelijkheid belooft. Alleen schuift die datum steeds vaker op: de WIA-keuring bij het UWV.
Waar het nu misloopt
In verschillende regio’s loopt de wachttijd voor een eerste beoordeling door een verzekeringsarts opnieuw op. Het gaat niet om een paar weken extra, maar om maanden die zich opstapelen terwijl iemand al twee jaar ziek is.
Volgens signalen uit het veld kan het wachten voor een eerste keuring inmiddels richting een jaar gaan. En in sommige gebieden wordt zelfs gesproken over 15 maanden voordat iemand überhaupt een verzekeringsarts ziet.
Waarom die WIA-keuring zo zwaar weegt
De WIA is bedoeld voor mensen die na twee jaar ziekte niet, of minder, kunnen werken. Op papier is het een logische volgende stap, maar in het echte leven is het vaak hét kantelpunt voor inkomen en toekomst.
De verzekeringsarts beoordeelt medische informatie en bepaalt welke beperkingen iemand heeft. Pas daarna kan het UWV besluiten of je recht hebt op een uitkering, en welke. Zonder dat oordeel blijft alles in de wachtstand.
Een probleem dat al jaren knelt
Dat het UWV al langer te weinig verzekeringsartsen heeft, is geen nieuw verhaal. Maar zodra er meer aanvragen binnenkomen, zie je meteen wat het tekort doet: de wachtrij groeit als een file waar geen einde aan lijkt te komen.
Eerder werd al duidelijk dat sommige regio’s extra hard geraakt worden, waaronder Midden- en Oost-Brabant, Groningen en Leeuwarden. Als wachttijden daar richting 15 maanden gaan, voelt dat voor veel mensen niet meer als tijdelijk.
Meer aanvragen, minder artsen
Het UWV wijst erop dat er simpelweg meer WIA-aanvragen zijn, waardoor de druk op het systeem toeneemt. Dat is logisch, maar het wringt extra omdat het aantal verzekeringsartsen in dezelfde periode juist daalde.
Een belangrijke oorzaak is het verdwijnen van zzp-artsen. Door strenger toezicht op schijnzelfstandigheid moesten zelfstandige artsen stoppen of vertrekken. Het gevolg is minder keuringscapaciteit op precies het moment dat het drukker wordt.
De rem op de 60-plus regeling
Alsof de druk nog niet hoog genoeg is, werd ook een maatregel die achterstanden moest beperken tijdelijk stopgezet. Voor 60-plussers gold een vereenvoudigde beoordeling, die in de praktijk tijd kon besparen voor verzekeringsartsen.
In die regeling was niet altijd een uitgebreid medisch onderzoek nodig. Nu die aanpak tijdelijk is gepauzeerd en er weer vaker volledige beoordelingen moeten gebeuren, gaat er opnieuw meer tijd naar hetzelfde knelpunt.
Wat wachten doet met mensen
Wachttijd is geen abstract cijfer als je er zelf middenin zit. Wie op een WIA-keuring wacht, kan tussen wal en schip belanden: loondoorbetaling stopt, regelingen lopen af of re-integratie stagneert omdat niemand weet waar hij aan toe is.
En dan is er de mentale uitputting. Langdurig ziek zijn is al zwaar, maar onzekerheid maakt het scherper. Veel mensen voelen zich steeds opnieuw gedwongen te bewijzen dat ze niet ‘gewoon even’ kunnen herstellen.
Het lekt door naar andere loketten
De gevolgen blijven niet beperkt tot één afdeling bij het UWV. Als medische beoordelingen blijven liggen, verschuift de druk naar werkgevers, arbodiensten en soms ook gemeenten. Het systeem wordt dan op meerdere plekken trager en stroperiger.
Bovendien zorgt vertraging voor extra contactmomenten. Mensen bellen vaker, leveren opnieuw stukken aan en vragen om een update. Begrijpelijk, maar die extra vragen kosten ook tijd, waardoor de achterstand nog sneller groeit.
Wat het UWV probeert, en waarom dat wringt
Het UWV zoekt al langer naar manieren om slimmer te plannen en te prioriteren. Denk aan tijdelijke werkwijzen, efficiëntere routes of een andere inrichting van beoordelingen. Maar de ruimte blijft beperkt zolang het tekort aan artsen blijft bestaan.
De kern is pijnlijk simpel: als er meer mensen beoordeeld moeten worden dan er verzekeringsartsen zijn, loopt het vast. En als regelingen die tijd besparen wegvallen, komt het probleem sneller terug dan je hoopt.
Wat je zelf kunt doen in de wachtrij
Een snelle persoonlijke oplossing is er helaas niet, maar je kunt wel zorgen dat je sterker staat. Houd contact met je casemanager of vaste contactpersoon, vraag naar een realistische planning in jouw regio en bewaar medische updates overzichtelijk.
Daarnaast helpt het om je financiële scenario’s op tijd te verkennen. Denk aan advies via een vakbond, jurist of cliëntondersteuner. Je hoeft het systeem niet te repareren, maar je kunt wel verrassingen beperken.
De vraag die blijft hangen
Elke keer dat wachttijden oplopen, klinkt het alsof het ‘even’ is. Maar voor mensen die al zo lang ziek zijn voelt het vaak als een herhaling: opnieuw wachten, opnieuw onzekerheid, opnieuw uitstel van een beslissing die al lang had moeten vallen.
Heb jij ervaring met een WIA-aanvraag of extreem lange wachttijden bij het UWV? Laat het ons weten via onze sociale media: wat maakte jij mee, en wat moet er volgens jou veranderen om dit echt op te lossen?
Bron: plenaire.nl
