Het overlijden van Donald Burgess, een 92-jarige man met dementie en slechts één been, heeft ophef veroorzaakt na een incident in een zorginstelling waarbij de politie fors geweld inzette.
Tijdens een recente hoorzitting kwamen nieuwe details naar voren over het optreden van de betrokken agenten en de omstandigheden die mogelijk hebben bijgedragen aan zijn overlijden.
Snelle escalatie na binnenkomst politie in zorginstelling
Op 21 juni 2022 werd de politie opgeroepen naar Park Beck Residential Care Home in St Leonards-on-Sea, East Sussex. Donald Burgess zat in een rolstoel en leed aan dementie. Volgens de melding weigerde hij een klein gekarteld keukenmes los te laten.
Hij zou daarmee een vrouw hebben geprikt. Twee politieagenten, PC Stephen Smith en PC Rachel Comotto, arriveerden vervolgens ter plaatse. Zij probeerden de situatie onder controle te krijgen.
De advocaat van de familie Burgess, Jesse Nicholls, verklaarde tijdens de hoorzitting dat beide agenten binnen zeer korte tijd na binnenkomst tot een forse escalatie overgingen. “De agenten zorgden binnen iets meer dan een minuut voor een enorme escalatie,” aldus Nicholls.
Uit het onderzoek bleek dat slechts één minuut en veertien seconden na binnenkomst PC Comotto haar taser op Burgess afvuurde, terwijl hij nog altijd onbeweeglijk in zijn rolstoel zat. De familieadvocaat benadrukte dat er in deze korte tijd vooral werd geschreeuwd en dat Burgess nauwelijks kans kreeg zich te uiten.
“Een aanzienlijk deel van die tijd werd ingenomen door schreeuwen en vervolgens gillen naar meneer Burgess, terwijl hij stil in zijn rolstoel zat. Wanneer hij probeerde iets te zeggen, werd hij overstemd door de agenten,” zo gaf Nicholls aan.
Inzet van geweldsmiddelen door politie
Nadat de taser was ingezet, volgden nog meer geweldsmiddelen. PC Smith sloeg Burgess met een wapenstok en gebruikte vervolgens bijna een heel busje PAVA-spray, een krachtig irriterend middel, dat hij rechtstreeks in het gezicht van de oudere man spoot.
Tijdens de hoorzitting werd duidelijk gemaakt dat deze middelen kort na elkaar werden ingezet, terwijl Burgess niet in staat was zich fysiek te verweren of zijn kamer te verlaten vanwege zijn lichamelijke beperkingen en zijn leeftijd.
LEES OOK:Vreselijk drama op kleuterschool: Jongetje (3) overleden
Na het gebruik van de taser, de wapenstok en de PAVA-spray werd Burgess gevraagd hoe het met hem ging. Zijn reactie was: “Ik ga dood.”
Vervolgens werd hij geboeid en gearresteerd. Dit alles speelde zich af in de beslotenheid van zijn kamer in het zorgcentrum, waar hij vanwege zijn gezondheidstoestand verbleef.
Gezondheidstoestand verslechtert na incident
De gezondheid van Donald Burgess ging na het incident snel achteruit. Hij werd overgebracht naar het ziekenhuis voor behandeling van een urineweginfectie.
Hoewel hij later medisch geschikt werd verklaard voor ontslag, weigerde Park Beck Residential Care Home hem opnieuw op te nemen. Dit betekende dat hij, ondanks zijn kwetsbare toestand, in het ziekenhuis moest blijven terwijl er gezocht werd naar een andere passende zorginstelling.
Tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis liep Burgess een besmetting met Covid-19 op. Uiteindelijk overleed hij 22 dagen na het incident aan een hartstilstand. Uit het post-mortem onderzoek bleek dat “bronchopneumonie met hartziekte” als doodsoorzaak werd vastgesteld.
Verantwoordelijkheidsvraag en rol van politieoptreden
Jesse Nicholls, de advocaat van de familie, stelde tijdens de hoorzitting dat het optreden van de politie en het toegepaste geweld een directe bijdrage hebben geleverd aan het overlijden van Burgess. Hij sprak van “fysiologische stress” die door het politieoptreden zou zijn veroorzaakt.
Volgens hem zou de bejaarde man niet in het ziekenhuis zijn beland als het politieoptreden anders was verlopen. “Dit is een zaak waarin een oudere en kwetsbare man aanzienlijke dwangmiddelen door de politie heeft moeten ondergaan.
Hij zou niet in het ziekenhuis terecht zijn gekomen als dat niet was gebeurd,” aldus Nicholls. Hij betoogde dat het niet houdbaar was om te stellen dat Burgess aan natuurlijke oorzaken was overleden en trok de lezing van Sussex Police in twijfel, die volhield dat het tijdstip van overlijden toeval was.
Strafrechtelijke vervolging van de agenten
Na het incident werden beide betrokken agenten strafrechtelijk vervolgd. PC Stephen Smith werd aangeklaagd voor twee gevallen van het toebrengen van lichamelijk letsel, terwijl PC Rachel Comotto werd aangeklaagd voor één geval.
De zaak kwam voor bij de Southwark Crown Court. Tijdens het proces maakte aanklager Paul Jarvis KC aan de jury duidelijk dat de agenten “ervoor kozen om geweld te gebruiken en pas daarna vragen te stellen”.
Volgens hem hadden de agenten nagelaten de situatie te de-escaleren, maar deze juist verergerd door het toepassen van ongerechtvaardigd en onrechtmatig geweld.
Ondanks de ernstige aanklachten werden beide agenten uiteindelijk vrijgesproken van mishandeling. De rechtbank achtte niet bewezen dat zij met hun handelen de wet hadden overtreden. Daarmee kwam er voorlopig een einde aan de strafrechtelijke vervolging van de twee betrokken politiemensen.
LEES OOK:Nieuwe regels voor noodpakketten zorgen voor onrust bij miljoenen Nederlanders
Beloop van het juridische onderzoek
East Sussex Coroner Michael Spencer heeft de hoorzitting voorlopig aangehouden en beraadt zich nog op de vraag of er een volledig openbaar onderzoek (inquest) zal worden ingesteld naar de dood van Donald Burgess. De zaak is daarmee nog niet definitief afgerond en wacht op een verdere beslissing van de coroner.
Het incident heeft geleid tot maatschappelijke discussie over het gebruik van geweldsmiddelen door politieagenten tegen kwetsbare ouderen, vooral binnen zorginstellingen.
De familie van Burgess blijft van mening dat het toegepaste politiegeweld direct heeft bijgedragen aan zijn overlijden. Sussex Police houdt echter vol dat het overlijden losstaat van het incident.
De uitkomst van het onderzoek van de coroner kan mogelijk meer duidelijkheid bieden over de precieze toedracht. Ook kan het onderzoek gevolgen hebben voor de betrokken instellingen en agenten.
