Ongeveer een kwart van alle Nederlanders worstelt met slaapproblemen, wat niet alleen leidt tot vermoeidheid overdag, maar ook kan bijdragen aan het ontstaan of verergeren van psychische klachten.
Recent onderzoek wijst uit dat slaap essentieel is voor onze hersenfuncties, zoals het vormen van neurale verbindingen en het verwerken van emotionele ervaringen. Dit maakt dat verstoorde slaappatronen een significante invloed kunnen hebben op onze mentale welzijn.
De link tussen slaap en geestelijke gezondheid
Al in de tienerjaren kunnen slaapproblemen beginnen, versterkt door hormonale veranderingen en gedragspatronen zoals laat naar bed gaan en inconsistent slaapgedrag. “Wanneer de slaapduur en het tijdstip van slapen sterk variëren, kan dit onze biologische klok en slaap-waakritme verstoren.
Dit kan voor slecht zijn voor onze mentale gezondheid,” legt Nicholas Meyer van King’s College London uit. Daarnaast vergroot een genetische predispositie voor slaapstoornissen de kans op psychische aandoeningen zoals depressie en emotionele instabiliteit.
Therapeutische interventies
Er zijn overtuigende bewijzen dat cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid niet alleen slaapproblemen aanpakt, maar ook angst en depressie kan verminderen. Dit geldt eveneens voor patiënten met PTSS, waarbij deze therapievorm helpt bij het hanteren van traumasymptomen.
Lichttherapie in de ochtend heeft daarnaast positieve effecten getoond bij de behandeling van bipolaire depressie en postnatale depressie.
Inzichten van Nederlandse onderzoekster Renske Lok
Renske Lok van Stanford University benadrukt het belang van hun bevindingen: “Door de risicofactoren voor slaapverstoringen en problemen met de biologische klok in kaart te brengen, openen we deuren naar nieuwe preventieve en therapeutische benaderingen.”
Ze wijst op collectieve maatregelen zoals aanpassingen in de planning van school- en werktijden en de inrichting van werkplekken om lichtexpositie te optimaliseren.
Wat kun je zelf doen?
Er zijn stappen die je zelf kunt ondernemen om je slaap en daarmee je mentale gezondheid te verbeteren. Het afstemmen van medicatie, eetmomenten en lichaamsbeweging op je biologische klok kan helpen, net als het gebruik van melatonine voor mensen met een vertraagde slaap-waakfase.
Hoewel nachtwerk risico’s meebrengt voor je mentale gezondheid, kan het effect enigszins worden beperkt door overdag te eten, wat stemmingsstoornissen kan helpen voorkomen.
Deze inzichten bieden niet alleen hoop voor mensen die kampen met slaapproblemen, maar ook voor professionals die zoeken naar nieuwe manieren om de mentale gezondheid te bevorderen.
Bron:Margriet
