Ria Valk, al decennia een geliefd gezicht op televisie en in de Nederlandse muziekwereld, is op 84-jarige leeftijd opnieuw getroffen door borstkanker. Na eerdere diagnoses van zowel huidkanker als borstkanker leek het tij zich eindelijk te keren. Haar gezondheid stabiliseerde, ze voelde zich beter en controles leverden geruststellende resultaten op.
Toch werd haar hoop begin dit jaar abrupt onderuitgehaald toen ze opnieuw een verdachte verdikking onder haar oksel ontdekte. Wat volgde, was een intense periode van onzekerheid, medische onderzoeken en moeilijke keuzes.
Onzekerheid en stilte na een onheilspellende ontdekking
Toen Ria begin dit jaar onder haar oksel een knobbeltje voelde, ging er direct een alarmbel af. Ondanks de schrik koos ze er bewust voor om het nieuws voorlopig stil te houden. Alleen haar partner Hans en een goede vriendin waren op de hoogte.
Ze wilde anderen niet onnodig ongerust maken en hoopte stiekem dat het misschien vanzelf weg zou gaan. De ervaring die ze eerder had opgedaan met kanker maakte het des te moeilijker om nu weer geconfronteerd te worden met die dreiging. Ze had immers al meerdere keren de strijd geleverd en gewonnen.
Twee jaar geleden werd Ria voor het eerst behandeld aan borstkanker. Tijdens die operatie werden haar zogenoemde poortwachters verwijderd – de lymfeklieren die vaak als eerste worden getroffen bij uitzaaiing. Dat gaf haar toen het vertrouwen dat ze van de kanker verlost was. Daarvoor had ze in 2013 en 2019 ook al huidkanker overwonnen. De geruststellende uitslagen van de controles gaven haar hoop. Maar begin dit jaar voelde het toch weer mis. “Onder mijn oksel zat een keihard knobbeltje, als een erwt,” vertelde ze aan Story. Het was een signaal dat ze niet kon negeren.
Vertrouwen op intuïtie ondanks aanvankelijk geruststellende scans
Ria vertrouwde haar eigen gevoel en bleef aandringen op verder onderzoek, ook toen de eerste mammografie en scan niets bijzonders lieten zien. Uiteindelijk werd een aanvullende scan gemaakt en toen bleek dat er niet één, maar twee verdachte plekken aanwezig waren. “Toen zag ze zelfs twee plekken,” zei Ria over haar arts. Het nieuws sloeg in als een bom.
Ze dacht dat door het verwijderen van de poortwachters de kans op terugkeer klein zou zijn. De arts gaf aan dat het bij oudere patiënten voorkomt dat bestraling wordt overgeslagen, omdat tumoren op latere leeftijd meestal langzamer groeien. Toch lijkt het in haar geval nu een vergissing te zijn geweest.
Kiezen voor bestraling, maar met duidelijke grenzen
Dit keer kiest Ria wél voor bestraling. In totaal ondergaat ze vijf sessies, in de hoop verdere verspreiding te voorkomen. Volgens haar artsen zouden de bijwerkingen dit keer beperkt moeten blijven. Ondanks haar leeftijd en de psychische druk blijft ze scherp letten op wat haar lichaam aankan. Ze accepteert de bestraling, maar trekt ook duidelijke grenzen bij behandelingen die volgens haar te zwaar zouden zijn. Ria stelt haar welzijn boven alles en kiest zorgvuldig welke stappen ze wél en niet wil zetten in haar behandeltraject.
Wat voor haar onbespreekbaar blijft, is het gebruik van hormoonmedicatie. Deze medicijnen remmen de werking van vrouwelijke hormonen en zijn bedoeld om bepaalde vormen van kanker af te remmen. Toch weet Ria uit ervaring dat haar lichaam hier heftig op reageert. “Ik kan niet tegen het slikken van pillen. Op de een of andere manier raakt mijn maag daarvan zo van streek, dat ik dan dagelijks moet braken,” legt ze uit. Die bijwerkingen wegen voor haar zwaarder dan de mogelijke voordelen. Ze gebruikt al bloedverdunners en een ander belangrijk medicijn, waarvoor het vinden van een geschikt merk al een lange zoektocht was.
Geen concessies meer aan haar lichaam
Ria is standvastig: ze kiest voor medicatie die ze kan verdragen en wijkt niet uit naar goedkopere alternatieven. “Dan betaal ik er wel voor,” zegt ze stellig. Ze weet uit ervaring dat goedkopere varianten niet hetzelfde effect hebben en bovendien klachten kunnen veroorzaken. Wat betreft de hormoonmedicatie houdt ze vast aan haar standpunt. “Van die hormoonpillen ga ik absoluut weer braken,” benadrukt ze nogmaals. Binnenkort bespreekt ze met haar arts of er andere, beter passende mogelijkheden zijn.
Een strijd die verder gaat dan medische keuzes
Ria Valk’s verhaal is er één van veerkracht, maar ook van het belang van individuele zorg. Ze vecht niet alleen tegen een terugkerende ziekte, maar ook tegen de beperkingen van een zorgsysteem waarin maatwerk niet vanzelfsprekend is. Haar verhaal laat zien hoe belangrijk het is dat behandelingen niet alleen medisch verantwoord zijn, maar ook leefbaar voor de patiënt. Ondanks haar leeftijd blijft ze krachtig in haar keuzes en bewandelt ze haar eigen pad – op haar voorwaarden, met haar grenzen en met een scherpe blik op wat echt bij haar past.
