Je ziet ‘m overal: het bekende duimpje omhoog. Voor veel mensen betekent het een simpel gebaar van goedkeuring of instemming. Maar voor een groeiende groep jongeren uit generatie Z – geboren tussen 1997 en 2012 – ligt dat heel anders.
Zij ervaren de emoji als beladen en zelfs agressief. Een ogenschijnlijk onschuldige reactie wordt ineens een symbool van ongemak en miscommunicatie. Daarmee ontstaat er een nieuwe generatiekloof, die vooral zichtbaar wordt op de werkvloer en in online communicatie.
Een emoji die voor wrijving zorgt
Voor millennials is het duimpje een vriendelijke bevestiging, een virtueel knikje van “top!” of “goed gedaan”. Maar steeds meer jonge mensen die tot generatie Z behoren, zien in datzelfde symbool een boodschap die kil en afstandelijk overkomt. Volgens hen straalt de emoji juist desinteresse of zelfs minachting uit. Vooral in gesprekken waarin hiërarchie een rol speelt, zoals tussen collega’s of met leidinggevenden, kan het gebruik van de emoji verkeerd vallen.
Wanneer een manager bijvoorbeeld reageert op een uitgebreide mail met enkel een 👍, voelt dat volgens veel jonge werknemers alsof hun inzet wordt afgedaan met een nonchalant en ongeïnteresseerd gebaar. Voor hen lijkt het duimpje een manier om een gesprek te beëindigen zonder ruimte voor nuance of wederwoord. Dit maakt de emoji tot veel meer dan een onschuldige pictogram. 
Hoewel er (nog) geen wetenschappelijk onderzoek is uitgevoerd naar deze specifieke emoji-beleving, speelt het debat zich al geruime tijd af op online platforms zoals Reddit. In diverse discussiedraden geven gebruikers uit generatie Z aan dat zij zich ongemakkelijk voelen bij het gebruik van de duim omhoog. Daaruit blijkt dat het geen incidenteel gevoel is, maar een gedeelde ervaring binnen de groep jongeren die digitaal zijn opgegroeid.
Deze generatie hecht sterk aan empathie en nuance in communicatie. Iets wat volgens hen volledig ontbreekt in een kille emoji als 👍. Ook de toon en context van een bericht worden steeds belangrijker gevonden. Wanneer die niet overeenkomen met de intentie achter een emoji, ontstaat er verwarring en zelfs frustratie. Daarom kiezen veel jongeren liever voor uitgebreidere reacties of andere emoji’s die vriendelijker overkomen.
– Tekst gaat verder onder de video –
Het is niet de eerste keer dat emoji’s voor onbegrip tussen generaties zorgen. Wat voor de een als luchtig wordt ervaren, kan voor de ander juist zwaar aanvoelen. Millennials associëren de duim omhoog nog steeds met goedkeuring, positiviteit en gemak. Een snelle manier om een gesprek af te sluiten zonder onbeleefd te zijn.
Voor generatie Z, die opgroeide in een tijdperk waarin digitale communicatie intensiever en emotioneler werd, is de behoefte aan duidelijke emotionele toon belangrijker geworden. Zij gebruiken emoji’s als een vorm van subtiele lichaamstaal. De keuze voor een verkeerde emoji, zoals het duimpje, voelt voor hen als een afwijzing, een soort afkap. Vooral als die vanuit een leidinggevende komt, wordt het gezien als een vorm van hiërarchische kilheid.
Gaan we massaal afscheid nemen van het duimpje?
De kans dat de duim omhoog voorgoed uit de digitale communicatie verdwijnt, is klein. Toch groeit het bewustzijn over de verschillende interpretaties van emoji’s in generatiegebonden contexten. Het is een signaal dat digitale communicatie niet universeel wordt begrepen. Of je nu tot generatie Z behoort of niet, het is zinvol om even stil te staan bij hoe je berichten overkomen. Een simpele emoji als 👍 kan onbedoeld een heel andere boodschap afgeven dan je bedoelt.
Wil je zorgen voor heldere, menselijke communicatie in je digitale gesprekken? Overweeg dan eens om het duimpje in te ruilen voor een oprechte zin of een vriendelijker emoji. Zo voorkom je verwarring én toon je aandacht voor de ander.
