De kans op een nieuwe pandemie is volgens viroloog Marion Koopmans groter dan velen denken. In een interview met EenVandaag benadrukt ze dat de wereld waakzaam moet blijven en beter voorbereid moet zijn. Recente ontwikkelingen, zoals de ontdekking van vogelgriep bij koeien in de Verenigde Staten, maken duidelijk dat de dreiging reëel is.
“Dit is ongekend,” zegt Koopmans. “We zien steeds vaker nieuwe uitbraken, en het kan zomaar morgen gebeuren. Hoewel niemand exact kan voorspellen wanneer, is het duidelijk dat we kwetsbaar zijn.” De viroloog wijst op de toename van virussen die van dier op mens overspringen. Deze trend vergroot het risico op wereldwijde verspreiding aanzienlijk. Vogelgriep bij koeien is een teken dat virussen zich snel aanpassen en nieuwe gastheren kunnen vinden, wat onze samenleving extra kwetsbaar maakt.
Koopmans haalt voorbeelden aan uit de coronacrisis om de risico’s van een pandemie te illustreren. Ze benoemt hoe de wereld afhankelijk bleek van een fragiele aanvoerketen voor medische benodigdheden. Een cruciaal voorbeeld zijn de wattenstaafjes voor coronatesten, die voornamelijk in Noord-Italië werden geproduceerd. Toen die regio in lockdown ging, ontstonden grote leveringsproblemen. Ook laboratoriumbenodigdheden, zoals reagentia uit Wuhan, waren nauwelijks verkrijgbaar.
“De hele keten stortte als een kaartenhuis in,” zegt Koopmans. Dit toont volgens haar aan dat een robuustere infrastructuur nodig is om toekomstige crises op te vangen. Ze pleit voor een systeem dat minder afhankelijk is van specifieke regio’s en beter bestand is tegen verstoringen.
Koopmans roept op tot een nationaal deltaplan om toekomstige pandemieën beter het hoofd te bieden. Ze vergelijkt deze aanpak met het Deltaplan dat na de Watersnoodramp in de jaren ’50 werd opgezet. “Toen werd gezegd: ‘Dit nooit meer,’ en daar kwam actie uit voort. Zoiets hebben we nu ook nodig, maar dan gericht op infectieziekten.”
Volgens Koopmans moet zo’n plan zich richten op verbeterde monitoring, intensieve internationale samenwerking en een betrouwbare productie van medische hulpmiddelen. Het voorkomen van uitbraken en snelle detectie zijn volgens haar essentieel om de gevolgen van een pandemie te beperken.
Naast het risico op nieuwe pandemieën maakt Koopmans zich zorgen over de afnemende bereidheid om te vaccineren. Ze legt uit dat de coronacrisis heeft geleid tot tegenstrijdige informatie, wat het vertrouwen in vaccins heeft geschaad. Dit vormt een groot probleem, want vaccins zijn volgens haar onmisbaar in de strijd tegen infectieziekten.
LEES OOK:Definitief voorbij: bekend Nederlands koppel opnieuw uit elkaar
“Als mensen minder gaan vaccineren, kunnen ziekten die nu onder controle zijn, opnieuw uitbreken,” waarschuwt ze. Desinformatie via sociale media speelt hierin een grote rol. Koopmans benadrukt het belang van betere communicatie en educatie om het vertrouwen in vaccins te herstellen. “We moeten mensen helpen geïnformeerde keuzes te maken. Zonder die basis zijn we kwetsbaar.”
Koopmans besluit met een oproep tot internationale samenwerking. Infectieziekten kennen geen grenzen, en alleen door wereldwijd samen te werken kunnen toekomstige crises beter worden beheerst. Ze dringt erop aan dat regeringen en organisaties lering trekken uit de coronacrisis en investeren in preventie en infrastructuur.
“Het is niet de bedoeling om paniek te zaaien,” benadrukt Koopmans. “Maar we moeten realistisch zijn en actie ondernemen. De coronacrisis heeft ons laten zien hoe groot de impact kan zijn. Het is aan ons om voorbereid te zijn op wat komen gaat.”
