Als de politieke plannen om het eigen risico in de zorgverzekering af te schaffen doorgaan, staan Nederlanders de komende jaren forse lastenverhogingen te wachten. Uit een analyse van vergelijkingssite Overstappen.nl blijkt dat de laagste maandpremie voor een basisverzekering in 2027 kan oplopen tot €202. Ter vergelijking: de huidige premie ligt op €141 per maand. Dat betekent een jaarlijkse stijging van €727 binnen slechts twee jaar.
Effect van verkiezingsplannen op je portemonnee
In de verkiezingsprogramma’s van meerdere partijen wordt voorgesteld het eigen risico flink te verlagen of zelfs volledig te schrappen. Volgens de berekeningen van Overstappen.nl zou dit betekenen dat het eigen risico in 2026 al daalt van €385 naar €165. In 2027 zou het eigen risico volledig verdwijnen. Voor veel mensen klinkt dat aantrekkelijk, maar de financiële gevolgen zijn duidelijk merkbaar in de premie.
Waarom voorstanders afschaffing steunen
Voorstanders van het plan benadrukken dat het schrappen van het eigen risico de drempel om zorg te zoeken verlaagt. Mensen zouden minder bang zijn voor onverwachte kosten en eerder naar een arts gaan bij klachten. Dat is vooral gunstig voor chronisch zieken en mensen met veel medische behandelingen, die jaarlijks hoge zorgkosten maken. Voor hen betekent dit plan een aanzienlijke besparing.
Zonder eigen risico kan zorgpremie in twee jaar tijd met ruim 700 stijgen – Nationale Zorggids https://t.co/wyvJW2W62l #eigenrisico #zorgpremie
— Nationale Zorggids (@Zorggids) September 4, 2025
Kritiek op mogelijke gevolgen
Tegenstanders wijzen juist op de risico’s. Het eigen risico werkt nu als een financiële prikkel om onnodig zorggebruik te beperken. Als deze prikkel verdwijnt, kan de vraag naar zorg stijgen, waardoor de zorgkosten verder oplopen.
Dat kan leiden tot langere wachttijden en extra druk op zorgmedewerkers, die nu al kampen met hoge werkdruk. Volgens critici ondermijnt dat juist de kwaliteit en de toegankelijkheid van de zorg.
Wie gaat de rekening betalen?
Zorgdeskundige Jeremy Broekman van Overstappen.nl legt uit waar de kern van de discussie ligt. “Het afschaffen van het eigen risico vergroot de solidariteit binnen het systeem, maar legt ook extra druk op de gezamenlijke financiële middelen.”
Hij wijst erop dat dit gebeurt in een tijd waarin zorgkosten al stijgen door vergrijzing en dure behandelingen. “Het maakt de houdbaarheid van het zorgstelsel tot een belangrijk politiek vraagstuk”, aldus Broekman.
Grote verschillen tussen partijen
Uit de partijprogramma’s blijkt dat politieke partijen sterk van elkaar verschillen in hun visie. Sommige partijen kiezen voor volledige afschaffing van het eigen risico, waarmee de toegankelijkheid wordt vergroot, maar met als keerzijde hogere premies.
Andere partijen stellen voor om het eigen risico alleen per behandeling te beperken, zodat patiënten minder betalen zonder dat de premie buitensporig stijgt.
Alternatieven voor het huidige zorgstelsel
Naast aanpassingen aan het eigen risico gaan sommige plannen verder en richten ze zich op een totaal ander zorgmodel. Er wordt bijvoorbeeld gepleit voor een nationaal zorgfonds, waarbij het huidige verzekeringsstelsel plaatsmaakt voor een inkomensafhankelijk systeem.
In dat model zouden mensen met lagere inkomens minder betalen, terwijl hogere inkomens juist meer bijdragen. Daarmee wordt geprobeerd de betaalbaarheid en de solidariteit in de zorg op lange termijn te waarborgen.
