De studiolampen gaven een warme gloed af op de tafel waar Eva Jinek haar gasten ontving. Op deze bijzondere maandagavond was het de beurt aan een van de bekendste schrijvers van Nederland, Herman Koch, om plaats te nemen en zijn verhaal te vertellen.
De sfeer was openhartig en oprecht, zoals vaak bij Jinek, maar ditmaal hing er een bijzondere spanning in de lucht.
Koch, inmiddels 73 jaar en geroemd om onder meer zijn roman Het Diner, heeft de afgelopen tijd te maken gehad met gezondheidsproblemen. Ondanks zijn bekendheid als schrijver en zijn jarenlange ervaring met de pen, leek zijn leven de laatste tijd steeds meer bepaald te worden door lichamelijke ongemakken waarvan de oorzaak niet direct duidelijk was.
Het afgelopen jaar stond voor hem dan ook in het teken van toenemende onzekerheid over zijn eigen lichaam.
Het werd al snel duidelijk tijdens het gesprek dat Kochs klachten niet zomaar te herleiden waren tot zijn bestaande medicatie. Waar hij aanvankelijk dacht dat zijn lichamelijke ongemakken bijwerkingen waren van de medicijnen die hij slikte voor zijn prostaatkanker, begonnen er zich nieuwe symptomen aan te dienen.
Vooral zijn evenwicht werd steeds vaker verstoord, wat hem zorgen baarde. “Ik dacht dat het bijwerkingen waren van de medicijnen,” zo liet Koch weten aan tafel.
Onverwachte klachten en verwarring over oorzaken
De eerste signalen die Koch opmerkte, waren subtiel. Zijn evenwicht leek hem wel vaker in de steek te laten, en naast deze problemen merkte hij ook veranderingen op in zijn handschrift. Aanvankelijk hechtte hij daar niet veel waarde aan, maar naarmate de tijd verstreek en de klachten zich opstapelden, groeide de twijfel.
De combinatie van balansproblemen en een veranderend handschrift maakte hem onzeker over wat er werkelijk aan de hand was.
De situatie werd voor Koch steeds onduidelijker. Hij voelde zich onzeker en merkte dat ook zijn creativiteit en werk als schrijver eronder begonnen te lijden. De klachten hielden niet alleen aan, ze werden zelfs erger.
Op een gegeven moment was de impact op zijn dagelijks leven zo groot, dat hij besloot een afspraak te maken bij zijn huisarts.
Naar de huisarts en doorverwijzing naar de neuroloog
De huisarts luisterde aandachtig naar zijn verhaal en herkende in de combinatie van symptomen – waaronder het aangepaste handschrift – mogelijke aanwijzingen voor een neurologische aandoening. Ze verwees hem daarom door naar een neuroloog voor verder onderzoek.
“Zij zei dat dat een van de symptomen van Parkinson is,” blikte Koch terug op dat bepalende moment.
Bij de neuroloog volgden verschillende onderzoeken. Uiteindelijk kreeg Koch de diagnose te horen: hij lijdt aan de ziekte van Parkinson. Deze progressieve neurologische aandoening ontstaat door een tekort aan dopamine in de hersenen en veroorzaakt vooral problemen met bewegen en coördinatie.
Impact van de diagnose Parkinson
Voor Koch was deze diagnose een extra zware klap, zeker bovenop de eerder gestelde diagnose prostaatkanker. Hij vertelde openhartig in de uitzending over hoe de ziekte zijn leven veranderde. “Het werd steeds erger, dus toen ben ik toch naar de huisarts gegaan,” legde hij uit.
Niet alleen fysiek, maar ook mentaal had de diagnose grote gevolgen voor hem.
Na de vaststelling van Parkinson werd er direct gestart met medicatie die het tekort aan dopamine moest aanvullen. De werking hiervan liet niet lang op zich wachten. “Veel beter, minder somber, het werkte meteen,” aldus Koch over de eerste resultaten van de behandeling.
Zijn stemming verbeterde en sommige klachten namen af, maar het lopen bleef een hardnekkige uitdaging. “Lopen gaat helaas niet veel beter,” gaf hij eerlijk toe. Toch bracht de behandeling hem meer rust en nam een deel van de angst en onrust weg.
Het leven met twee ernstige diagnoses
Koch maakte eerder in 2024 bekend dat hij uitgezaaide prostaatkanker heeft. Ook daarvoor staat hij onder medische behandeling en wordt hij nauwlettend in de gaten gehouden door zijn artsen. “Ik krijg eens in het halfjaar een scan,” vertelde Koch, waarmee hij aangaf dat zijn situatie momenteel stabiel is.
De combinatie van prostaatkanker en Parkinson zorgt dagelijks voor een complexe balans tussen hoop en acceptatie.
Ondanks deze dubbele diagnose sprak Koch tijdens het interview met opvallende openheid en nuchterheid over zijn situatie. Hij liet weten dat hij liever eerder had geweten dat hij Parkinson had, omdat hem dat veel ellende had kunnen besparen.
“Dan was mij een hoop ellende bespaard gebleven.” Sinds hij de juiste medicatie krijgt, heeft hij bovendien minder last van onrustige dromen en voelt hij zich minder angstig.
Symptomen en behandeling van Parkinson
De ziekte van Parkinson kent een langzaam verloop en kan zich op verschillende manieren uiten. Bekende symptomen zijn trillen, stijfheid, traagheid in beweging en problemen met het evenwicht. Ook veranderingen in het handschrift, zoals Koch bij zichzelf merkte, kunnen een vroeg signaal zijn van de ziekte.
Door de progressieve aard van Parkinson krijgen patiënten doorgaans te maken met toenemende lichamelijke beperkingen.
Koch legde uit dat het tijdig herkennen van klachten en het zoeken van medische hulp van groot belang is. Dankzij de medicijnen die hij nu gebruikt, wordt het tekort aan dopamine in zijn hersenen aangevuld.
Dit heeft niet alleen een positief effect op zijn stemming, maar vermindert ook bepaalde fysieke klachten. “Het werkte meteen,” herhaalde Koch over het verschil dat de behandeling voor hem maakte.
Persoonlijke ervaringen en toekomstperspectief
Ondanks de ernst van beide diagnoses blijft Koch veerkrachtig en betrokken bij zijn werk en publiek. Zijn openheid over de impact van chronische ziekten biedt niet alleen inzicht, maar ook inspiratie voor anderen die met vergelijkbare problemen kampen.
In het interview benadrukte hij dat de medicatie hem helpt zich beter te voelen en somberheid tegen te gaan, ook al blijft het lopen een dagelijkse uitdaging.
De schrijver gaf aan dat hij zich dankzij de medicijnen minder angstig en rusteloos voelt. Deze nieuwe balans heeft hem meer rust gebracht in zijn dagelijkse leven. Zijn verhaal onderstreept hoe belangrijk het is om alert te zijn op signalen van het lichaam en tijdig medische hulp in te schakelen.
Koch blijft zich inzetten voor zijn werk en het contact met zijn lezers, ondanks de tegenslagen. Door zijn persoonlijke ervaringen te delen, weet hij niet alleen zijn omgeving te raken maar ook anderen te inspireren om open te blijven over hun eigen worstelingen.
